Jakie ryzyka mają ETF
Fundusze indeksowe są szeroko zdywersyfikowane, ale nie są wolne od ryzyka. Ten przegląd opisuje główne rodzaje ryzyka; które z nich dotyczą funduszu, wskazują KID i prospekt emitenta.
Ryzyko rynkowe
Fundusz indeksowy podąża za swoim rynkiem w górę i w dół. Szerokie indeksy akcji spadały okresowo o ponad 40 %, a odrobienie strat trwało czasem latami.
Ryzyko koncentracji
Nawet szerokie indeksy mogą być zdominowane przez kilka spółek, sektorów lub krajów. Łącząc kilka funduszy, często posiada się te same papiery wielokrotnie, np. duże amerykańskie spółki technologiczne w ETF na S&P 500 i na Nasdaq-100.
Ryzyko walutowe
Jeśli fundusz posiada papiery w innych walutach, kursy walut wpływają na wynik w euro – niezależnie od waluty notowania ETF. Klasy z zabezpieczeniem walutowym zmniejszają to ryzyko, ale generują koszty zabezpieczenia.
Ryzyko stopy procentowej
ETF obligacyjne tracą na wartości, gdy rosną stopy procentowe – tym bardziej, im dłuższe są terminy zapadalności. Dochodzi ryzyko niewypłacalności emitentów.
Ryzyko płynności i obrotu
Kurs ETF może odbiegać od wartości jego składników, zwłaszcza na mniej płynnych rynkach lub poza godzinami sesji na giełdach macierzystych. Spread między ceną kupna i sprzedaży jest kosztem transakcji.
Ryzyko kontrahenta: swapy i pożyczki papierów
ETF syntetyczne odwzorowują indeks za pomocą umowy swap z bankiem; ETF fizyczne czasem pożyczają papiery pod zabezpieczenie. Jeśli kontrahent upadnie, strata zależy od wielkości i jakości zabezpieczeń. Zasady UCITS ograniczają ryzyko kontrahenta z derywatów, ale go nie eliminują.
Ryzyko emitenta i funduszu
Aktywa funduszu UCITS przechowuje depozytariusz, oddzielnie od majątku towarzystwa. Emitenci mogą jednak zamykać lub łączyć fundusze; fundusz jest wtedy likwidowany lub przekształcany, co w zależności od kraju może mieć skutki podatkowe.
Odchylenie od indeksu
Koszty, podatki, sampling i gotówka sprawiają, że fundusz nigdy nie osiąga dokładnie stopy zwrotu indeksu (tracking difference). Odchylenie może różnić się z roku na rok.
Ryzyka podatkowe i regulacyjne
Przepisy podatkowe dla funduszy i inwestorów mogą się zmieniać, podobnie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i traktowanie swapów. Sposób opodatkowania zależy od kraju zamieszkania.
Jak analiza portfela mierzy koncentrację
Analiza oblicza indeks Herfindahla-Hirschmana (HHI) z dziesięciu największych zapisanych pozycji portfela: ich udziały są normalizowane do 100 %, podnoszone do kwadratu i sumowane. Wynik mieści się od nieco ponad 1000 (dziesięć równych pozycji) do 10 000 (jedna pozycja).
| Koncentracja | Zakres HHI |
|---|---|
| Niska | < 1 500 |
| Średnia | 1 500 – 2 499 |
| Wysoka | 2 500 – 3 999 |
| Bardzo wysoka | ≥ 4 000 |
Progi nawiązują do wartości stosowanych w analizie konkurencji; dla portfeli nie ma powszechnie uznanej normy. Ponieważ uwzględniane jest tylko dziesięć największych zapisanych pozycji, wartość jest orientacyjna i zależy od dostępnych danych.