Αναλήψεις στη σύνταξη: ο κανόνας του 4 % και τα όριά του

Η δημιουργία περιουσίας είναι θέμα αποταμίευσης και χρόνου. Στη φάση των αναλήψεων προκύπτει ένα άλλο ερώτημα: πόσα μπορεί κανείς να αποσύρει κάθε χρόνο χωρίς να εξαντληθούν τα χρήματα νωρίς; Ένας συχνά αναφερόμενος πρακτικός κανόνας είναι ο «κανόνας του 4 %».

Από πού προέρχεται ο κανόνας του 4 %

• Ο William Bengen (1994) εξέτασε με ιστορικά δεδομένα των ΗΠΑ από το 1926 ποιο αρχικό ποσοστό ανάληψης – αναπροσαρμοζόμενο κάθε χρόνο στον πληθωρισμό – θα επαρκούσε σε όλες τις εξεταζόμενες 30ετίες. Για χαρτοφυλάκια αμερικανικών μετοχών και κρατικών ομολόγων κατέληξε σε περίπου 4 % του αρχικού κεφαλαίου.
• Η λεγόμενη μελέτη Trinity (Cooley, Hubbard και Walz, 1998) υπολόγισε, για διάφορους συνδυασμούς μετοχών και ομολόγων, ποσοστά ανάληψης και διάρκειες, σε πόσες ιστορικές περιόδους των ΗΠΑ θα επαρκούσαν τα χρήματα.

Απλοποιημένα: τον πρώτο χρόνο αποσύρεται το 4 % του αρχικού κεφαλαίου· τα επόμενα χρόνια το ίδιο ποσό αναπροσαρμοσμένο στον πληθωρισμό – ανεξάρτητα από την πορεία των αγορών.

Οι υποθέσεις πίσω από τον κανόνα

1. Δεδομένα ΗΠΑ: η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά απέδωσε τον 20ό αιώνα καλύτερα από τον διεθνή μέσο όρο. Μελέτες με δεδομένα άλλων χωρών (π.χ. Wade Pfau, 2010) βρήκαν για πολλές αγορές χαμηλότερα ιστορικά «ασφαλή» ποσοστά ανάληψης.
2. 30 χρόνια: όποιος συνταξιοδοτείται νωρίτερα ή ζει περισσότερο χρειάζεται μεγαλύτερο ορίζοντα και συνήθως χαμηλότερο ποσοστό.
3. Χωρίς κόστος και φόρους: το κόστος των αμοιβαίων κεφαλαίων, οι χρεώσεις θεματοφυλακής και οι φόροι επί κερδών μειώνουν το ποσό που μπορεί να αποσυρθεί.
4. Άκαμπτες αναλήψεις: ο κανόνας δεν προσαρμόζει τις αναλήψεις σε κακές φάσεις της αγοράς.
5. Συγκεκριμένη κατανομή: τα αποτελέσματα ισχύουν για τους εξεταζόμενους συνδυασμούς, όχι για κάθε χαρτοφυλάκιο.

Ο κίνδυνος σειράς αποδόσεων

Δεν μετρά μόνο η μέση απόδοση, αλλά και η σειρά των αποδόσεων. Αν οι τιμές πέσουν έντονα στα πρώτα χρόνια των αναλήψεων, μεγαλύτερο μέρος του χαρτοφυλακίου πρέπει να πωληθεί σε χαμηλές τιμές. Αυτό το κεφάλαιο λείπει αργότερα, ακόμη κι αν οι αγορές ανακάμψουν. Δύο συνταξιούχοι με την ίδια μέση απόδοση μπορεί έτσι να καταλήξουν πολύ διαφορετικά.

Πιο ευέλικτες προσεγγίσεις

• Μεταβλητές αναλήψεις: η ανάληψη ακολουθεί το χαρτοφυλάκιο, π.χ. σταθερό ποσοστό της τρέχουσας αξίας.
• Προστατευτικά όρια: η ανάληψη μειώνεται αν το χαρτοφυλάκιο πέσει κάτω από ένα όριο και αυξάνεται αν έχει ανέβει σημαντικά.
• Αποθεματικό ρευστότητας: ένα μέρος για τα επόμενα χρόνια τοποθετείται σε στοιχεία χαμηλού κινδύνου, ώστε να μη χρειαστεί πώληση σε κρίση.

Με τον υπολογιστή προγράμματος αναλήψεων μπορείτε να δοκιμάσετε διαφορετικές αναλήψεις, αποδόσεις, κόστος και ένα σενάριο κρίσης – ως μοντέλο, όχι ως πρόβλεψη.

Φόροι στις αναλήψεις

Η φορολόγηση των αναλήψεων εξαρτάται από τη χώρα κατοικίας. Σε πολλές χώρες φορολογείται μόνο το κέρδος από την πώληση μεριδίων, όχι ολόκληρο το ποσό. Αφορολόγητα όρια, μερικές απαλλαγές και κανόνες διάρκειας διακράτησης διαφέρουν από χώρα σε χώρα.