Wiele ETF reklamuje się hasłem zrównoważonego rozwoju. Przepisy UE i metodologia indeksów bazowych pomagają ocenić takie informacje.
Rozporządzenie w sprawie ujawniania informacji (SFDR)
Rozporządzenie (UE) 2019/2088 w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych (SFDR) stosuje się od 10 marca 2021 r. Uzupełniające regulacyjne standardy techniczne (rozporządzenie delegowane (UE) 2022/1288) z jednolitymi wzorami obowiązują od 1 stycznia 2023 r. SFDR to przepis o ujawnianiu informacji: określa, co dostawcy muszą publikować o zrównoważonym rozwoju – a nie, jak „zielony” musi być fundusz.
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Artykuł 6 | Wszystkie fundusze: ujawnienie, jak uwzględniane są ryzyka dotyczące zrównoważonego rozwoju lub dlaczego nie są istotne. |
| Artykuł 8 | Fundusze promujące cechy środowiskowe lub społeczne; spółki, w które inwestują, muszą stosować praktyki dobrego zarządzania. |
| Artykuł 9 | Fundusze, których celem są zrównoważone inwestycje. |
Potocznie fundusze z art. 8 nazywa się „jasnozielonymi”, a z art. 9 „ciemnozielonymi”. Nie są to terminy oficjalne.
Czym klasyfikacja nie jest
- Nie jest znakiem jakości: klasyfikacji dokonuje sam dostawca. Wymagania w ramach art. 8 sięgają od kilku wykluczeń po ścisłe zasady selekcji.
- Nie jest trwała: w przeszłości dostawcy przeklasyfikowywali fundusze, np. z art. 9 do art. 8, gdy wyjaśniono kwestie interpretacyjne.
- Nie mówi nic o stopie zwrotu: czy fundusze zrównoważone zarabiają długoterminowo więcej czy mniej niż rynek, jest w badaniach sporne.
SFDR jest przeglądane na poziomie UE; obowiązuje aktualna wersja przepisów. Ponadto ESMA opublikowała wytyczne dotyczące nazw funduszy zawierających terminy ESG lub związane ze zrównoważonym rozwojem, które przewidują m.in. minimalne progi i wykluczenia.
Rodzaje indeksów ESG w ETF
W ETF to indeks decyduje, które spółki są w portfelu. Typowe warianty:
- ESG Screened / ESG Enhanced: z indeksu bazowego usuwa się określone sektory lub spółki (np. broń kontrowersyjną, węgiel energetyczny, tytoń). Skład pozostaje zwykle bardzo zbliżony do indeksu bazowego.
- SRI / best-in-class: w każdym sektorze wybiera się tylko spółki z najlepszymi ocenami ESG, często ze ściślejszymi wykluczeniami. Liczba spółek spada, a odchylenie od rynku rośnie.
- Unijne wskaźniki referencyjne transformacji klimatycznej (CTB) i dostosowane do porozumienia paryskiego (PAB): unijne indeksy klimatyczne na podstawie rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych. Minimalne standardy (rozporządzenie delegowane (UE) 2020/1818) wymagają m.in. intensywności emisji gazów cieplarnianych niższej o co najmniej 30 % (CTB) lub 50 % (PAB) od uniwersum inwestycyjnego oraz rocznej dekarbonizacji co najmniej 7 %; indeksy PAB dodatkowo wykluczają spółki z określonym udziałem przychodów z paliw kopalnych.
Oceny ESG różnych agencji często są ze sobą zgodne tylko częściowo. Ta sama spółka może wypaść dobrze u jednej i przeciętnie u innej.
Na co zwrócić uwagę przy zrównoważonym ETF
- Przeczytać metodologię indeksu: jakie wykluczenia, z jakimi progami przychodów i jakie oceny decydują o wyborze?
- Sprawdzić skład portfela: największe pozycje pokazują, czy fundusz odpowiada Twoim oczekiwaniom.
- Przeczytać informacje przedumowne (załącznik SFDR): cechy, udział zrównoważonych inwestycji i uwzględniane wskaźniki.
- Ocenić odchylenie od rynku: podział na sektory i kraje może znacznie różnić się od indeksu bazowego.
- Porównać koszty: warianty ESG nie zawsze mają ten sam TER co indeks standardowy.
indexfonds.eu obecnie nie pokazuje ocen ESG, ponieważ nie mamy danych z weryfikowalnym źródłem i datą. Wiążące są informacje dostawców funduszy i indeksów.